Op 6 februari staan we erbij stil dat vrouwelijke genitale verminking (VGV) een ernstige schending van de mensenrechten is. Die praktijk treft nog steeds miljoenen meisjes en vrouwen over de hele wereld en bestaat ook in België. Ter gelegenheid van de Internationale Dag van Nultolerantie voor Vrouwelijke Genitale Verminking bespreken we wat dit geweld inhoudt, waarom het dringend moet worden bestreden en wie concrete actie onderneemt.

VGV behelst alle ingrepen die de uitwendige vrouwelijke genitaliën geheel of gedeeltelijk veranderen of verwijderen zonder dat daar een medische reden voor is. Die verminking wordt meestal uitgevoerd op minderjarigen en kan ernstige fysieke, psychologische en seksuele gevolgen hebben op korte en lange termijn: chronische pijn, complicaties bij zwangerschap en bevalling, psychotraumatische stoornissen en aantasting van de integriteit en waardigheid van de persoon in kwestie.

De vzw GAMS (groep voor de afschaffing van vrouwelijke genitale verminking) verduidelijkt dat VGV vaak door culturele of sociale tradities gerechtvaardigd wordt, maar geen religieuze basis heeft. Bovenal weerspiegelt die praktijk de uitoefening van macht en controle over de lichamen van vrouwen en meisjes. Hoewel VGV in sommige landen afneemt, blijft ze bestaan en evolueert ze, ook in migratiecontexten.

Actie voeren op 6 februari

Ook in België leven duizenden vrouwen met de gevolgen van die verminking. Daarnaast lopen veel meisjes nog steeds risico, vooral als ze naar hun land van herkomst reizen. Daarom is de Internationale Dag van Nultolerantie voor Vrouwelijke Genitale Verminking zo belangrijk. Die vindt plaats op 6 februari om te verwijzen naar de officiële verklaring die Stella Obasanjo, de toenmalige First Lady van Nigeria, in 2003 aflegde in Addis Abeba en waarin ze opriep tot nultolerantie voor VGV. Datzelfde jaar voerden de Verenigde Naties deze dag in om de wereldwijde actie tegen die praktijk te versterken. Die dag herinnert ons eraan dat VGV geen traditie is die gerespecteerd moet worden noch een taboe, maar een vorm van geweld die overal ter wereld uitgeroeid moet worden.

VGV bestrijden

VGV bestrijden betekent opkomen voor het fundamentele recht van meisjes en vrouwen om over hun eigen lichaam te beschikken, niet aan geweld te worden onderworpen en toegang te hebben tot gezondheidszorg waarbij ze respectvol worden behandeld. Daarnaast voorkomen we op die manier onomkeerbare verminkingen en beschermen we toekomstige generaties. Het is cruciaal dat we actie ondernemen voor de begeleiding van slachtoffers, bewustwording en preventie en om komaf te maken met de sociale normen die VGV in stand houden.

GAMS: cruciale actor in België

GAMS speelt een centrale rol in de bestrijding van VGV. De vereniging werkt op meerdere fronten. Ze geeft de betrokken vrouwen medische, psychologische en sociale begeleiding, organiseert preventieacties voor gezinnen en gemeenschappen, leidt professionals in de zorg-, de onderwijs- en de welzijnssector op en doet aan belangenbehartiging bij beleidsmakers. Bovendien werkt GAMS samen met andere Belgische instellingen om meisjes te beschermen die risico lopen.

→ Lees meer over GAMS en de bewustmakingsactiviteiten op 6 februari

“Informeren, uitwisselen, luisteren en samen handelen zijn essentiële stappen om vrouwelijke genitale verminking terug te dringen. Door deel te nemen aan deze dag help je deze kwesties onder de aandacht te brengen en een duidelijk signaal uit te dragen”, schrijft GAMS op haar website.