#FrigoVide is de recente campagne die is gelanceerd door de actoren op het gebied van voedselhulp in Brussel en Wallonië. Aan het begin van dit jaar blijft voedselonzekerheid een veelbesproken onderwerp. En terecht, want de financiering door de overheid is sterk teruggeschroefd. Vrijwilligers en hulpverleners in het veld doen hun uiterste best om het hoofd boven water te houden. Maar de aanvragen blijven maar binnenstromen. Deze nieuwe alarmcampagne roept verenigingen op om de open brief te ondertekenen. Samen steun je zo het goede doel en zorg je dat de overheid in actie komt, in het belang van alle mensen en gezinnen die in armoede leven.
Zoals de beweging Federatie van de maatschappelijke diensten (FdSS), initiatiefnemer van de carte blanche, benadrukt: “Voeding is een fundamenteel mensenrecht, geen voorrecht!” Met deze campagne roept zij dan ook op om het recht op voedsel te waarborgen, de meest kwetsbaren te ondersteunen en te begeleiden en voedselhulporganisaties de middelen te geven om de huidige noodsituatie het hoofd te bieden.
→ De Carte Blanche ondertekenen
{Carte Blanche: Stormloop voor voedselhulp: een noodsituatie die men maar niet wil inzien}
Sinds het begin van dit jaar stellen we een ware stormloop op de sociale diensten vast. Over heel België komen duizenden mensen aankloppen bij de OCMW’s. Sinds 1 januari melden de eerste van ongeveer 180.000 uitgesloten werklozen zich bij de loketten van de sociale permanenties. De maatschappelijk werkers worden overstelpt met dossiers en de behandelingstermijnen lopen alsmaar op. Ondertussen hebben duizenden mensen geen inkomen meer en kunnen zij niet anders dan een beroep doen op voedselhulp. Zelfs wie uiteindelijk aanspraak kan maken op sociale bijstand, zal in een kwetsbare situatie blijven, en velen zullen langdurig voedselhulp nodig hebben.
De voormalige werklozen komen boven op de groepen die nu al sterk vertegenwoordigd zijn in de wachtrijen: leefloners, werknemers in onzekere jobs, studenten, eenoudergezinnen, zieken, alleenstaanden, mensen met een klein pensioen… Allemaal hebben ze één ding gemeen: ze moeten leven met een lege koelkast in een nochtans welgesteld land.
Een armoedeprobleem dat al jaren verergert
Voedselhulp staat aan het eind van de solidariteitsketen. Deze vorm van sociale bijstand komt pas in beeld wanneer mensen onder de armoedegrens leven en al op hun dieptepunt zitten. In België doen maar liefst 600.000 mensen[1] een beroep op voedselhulp. Al tientallen jaren stijgen zij in aantal: +30% sinds de periode vlak voor de coronacrisis. Maar hoewel de noden toenemen, verzwakt het sociale vangnet net. De opeenvolgende sociaal-economische hervormingen zijn doorgevoerd zonder rekening te houden met de gevolgen voor de meest kwetsbaren. Vooral de groepen die het zo al moeilijk hebben, worden hard getroffen: eenoudergezinnen, vrouwen, mensen die bijna met pensioen gaan, jongeren zonder werkervaring, enz.
Volgens een recent rapport van IWEPS zegt 14% van de vrouwen in Wallonië dat ze het zonder eten hebben moeten stellen om een kind of een naast familielid te eten te kunnen geven[2]. Wat zal dat cijfer in 2026 zijn?
#FrigoVide: genoeg is genoeg
Gezien deze omstandigheden raken de vrijwilligers en terreinwerkers in de voedselhulp steeds meer uitgeput. Ze moeten improviseren en puzzelen om de constante toevloed aan aanvragen zo goed mogelijk op te vangen. De beweging #FrigoVide werd opgestart om hun noodkreet te laten horen. Vandaag zijn de koelkasten leeg: niet alleen die van de mensen die om voedselhulp vragen, maar ook die van de diensten die hen zouden moeten kunnen helpen. Er gaat weinig overheidssteun naar voedselhulp en een groot deel van deze middelen zijn teruggeschroefd of geschrapt. De federale regering, die in 2025 nog 27 miljoen euro uittrok voor de aankoop van essentiële producten, heeft dat budget in 2026 teruggebracht tot 15 miljoen euro.
Hoe kunnen we een sociale noodsituatie aanpakken wanneer de middelen afgebouwd worden net nu de vraag de hoogte inschiet?
Eten is een fundamenteel mensenrecht, geen voorrecht!
Toch schuift de overheid haar verantwoordelijkheid af en laat ze overbelaste lokale diensten en overvraagde verenigingen alleen opdraaien voor wat eigenlijk tot de nationale solidariteit zou moeten behoren.
Onze eisen: tijd voor een echt recht op voedsel
Armoede overwinnen is een maatschappelijke keuze!
We roepen op om:
- Het recht op voedsel te garanderen: we moeten ervoor zorgen dat iedereen de middelen heeft om op een waardige manier in essentiële behoeften te voorzien, te beginnen met toegang tot voedsel.
- De meest kwetsbaren te ondersteunen en te begeleiden: daarvoor moeten maatschappelijk werkers en vrijwilligers in de voedselhulp en in de sociale en gezondheidssector in het algemeen over voldoende middelen beschikken om hun werk te doen.
- Voedselhulporganisaties de middelen te geven om de huidige noodsituatie het hoofd te kunnen bieden: de aankoop van geschikte voedingsmiddelen financieren, ondersteuning bieden aan de logistieke en bevoorradingsplatformen die de organisaties op het terrein helpen, en voedselbonnen uitdelen aan de betrokken bevolkingsgroepen zodat zij zelf hun aankopen kunnen doen in de winkels.
Niemand zou ooit moeten kiezen tussen verwarming, verzorging en eten. Je eigen gezin te eten geven zou nooit mogen afhangen van een plekje in een rij. Toegang tot kwaliteitsvol voedsel is een fundamenteel mensenrecht. Dit mag geen budgettaire variabele zijn. We roepen de overheid dan ook op om van voedsel een prioriteit te maken en de nodige maatregelen te nemen om de uitdagingen aan te gaan.