In Griekenland is een 54-jarige vrouw onlangs bevallen van een meisje dat afkomstig is van een embryo dat meer dan 22 jaar lang ingevroren was. Het uitzonderlijke verhaal speelt zich af na het onverwachte overlijden van haar eerste kind en roept ook een andere vraag op: tot welke leeftijd kan men een beroep doen op medisch begeleide voortplanting (MBV)? In België legt de wet duidelijke leeftijdsgrenzen vast.

Op 9 september 2026 beviel de 54-jarige Cristina Rapti-Tzelepi in Athene, Griekenland, van een meisje. De baby, Georgia genoemd als eerbetoon aan haar overleden broer Giorgos, is afkomstig van een embryo dat in 2004 werd gecreëerd en gedurende meer dan 22 jaar via cryopreservatie werd bewaard. In 2004 hadden Cristina en haar echtgenoot een beroep gedaan op in-vitrofertilisatie (IVF). Hun eerste kind werd na deze poging geboren. In oktober 2025 kwam hij, op 21-jarige leeftijd, om het leven bij een verkeersongeval. Na zijn overlijden besloten zijn ouders om een van de embryo’s te gebruiken die meer dan 20 jaar eerder waren bewaard. De embryotransfer vond plaats in december 2025 en de zwangerschap leidde tot de geboorte van Georgia.

 We hebben besloten het leven een tweede kans te geven, een nieuwe start te maken, nieuw leven in ons huis te brengen en het verhaal van onze familie voort te zetten », vertelde Cristina Rapti-Tzelepi aan de Associated Press.

Een race tegen de leeftijdsgrens

Deze geboorte werd ook mogelijk gemaakt door een bijzonder krappe timing. In Griekenland moeten vrouwen hun IVF-traject hebben afgerond binnen de leeftijdsgrens die door de wetgeving wordt opgelegd. Cristina Rapti-Tzelepi was 54 jaar en had slechts enkele maanden om haar project te realiseren.

 Ik had slechts een tijdsvenster van tweeënhalve maand », vertelt ze verder aan de Associated Press. « Het was stresserend, maar dankzij mijn innerlijke kracht en onze arts en zijn hele team aan onze zijde hebben we alle obstakels overwonnen. »

Haar gynaecoloog, Kostas Pantos, die ook voorzitter is van de Hellenic Society of Reproductive Medicine, vindt dat deze leeftijdsgrens opnieuw moet worden bekeken. « De wet is zeer strikt: 54 jaar en één dag is niet toegestaan. Misschien is het tijd om de wet te veranderen », verklaarde hij in hetzelfde verslag. Volgens de arts zou toegang tot medisch begeleide voortplanting niet automatisch mogen worden uitgesloten op basis van leeftijd.

Toch wijzen gezondheidsprofessionals erop dat zwangerschappen op latere leeftijd onder meer vaker gepaard gaan met bepaalde obstetrische complicaties, zoals hoge bloeddruk en pre-eclampsie, maar ook zwangerschapsdiabetes. De leeftijdsgrenzen voor medisch begeleide voortplanting houden daarom rekening met verschillende medische factoren en niet alleen met de mogelijkheid om een levensvatbaar embryo te verkrijgen.

Een uitzonderlijke geboorte, maar geen record

Het bewaren van een embryo gedurende meer dan 22 jaar is uitzonderlijk, maar het gaat niet om de langste periode die ooit is gemeld. In 2025 werd in de Verenigde Staten een kind geboren uit een embryo dat meer dan 30 jaar was bewaard. In dat geval was het embryo aan een ander koppel geschonken in het kader van een programma voor « embryoadoptie ».

Het Griekse verhaal illustreert dus vooral de mogelijkheden die cryopreservatie vandaag biedt: een embryo kan gedurende zeer lange tijd worden bewaard voordat het eventueel wordt teruggeplaatst.

Wat zegt de Belgische wet?

In België zou een geboorte onder dezelfde omstandigheden op 54-jarige leeftijd niet mogelijk zijn. De wet van 6 juli 2007 betreffende de medisch begeleide voortplanting legt leeftijdsgrenzen op voor toegang tot medisch begeleide voortplanting. Een aanvraag voor medisch begeleide voortplanting moet vóór de 46e verjaardag van de vrouw worden ingediend en de implantatie van een embryo mag niet meer worden uitgevoerd vanaf de 48e verjaardag.

Met andere woorden: een 54-jarige vrouw zou in België niet kunnen vragen om de transfer van een embryo dat werd bewaard toen ze jonger was. Deze leeftijdsgrenzen hebben betrekking op de leeftijd van de vrouw op het moment dat het project voor medisch begeleide voortplanting wordt uitgevoerd en op het moment van de embryotransfer. Ze vervallen dus niet omdat het embryo op jongere leeftijd werd gecreëerd.

De Belgische wet voorziet in een cryopreservatieduur van vijf jaar voor embryo’s. Deze periode kan in bepaalde bijzondere omstandigheden wel worden verlengd, op verzoek van de auteurs van het ouderschapsproject en met de toestemming van het fertiliteitscentrum. De wet bepaalt onder meer dat zogenaamde « overtallige » embryo’s kunnen worden bewaard met het oog op een later ouderschapsproject. Een zeer lange bewaartermijn staat dus op zich niet gelijk aan de mogelijkheid om het embryo op eender welke leeftijd te laten terugplaatsen. In België zijn de bewaartermijn en de leeftijd waarop het embryo kan worden teruggeplaatst twee verschillende kwesties.

Moeten de leeftijdsgrenzen voor medisch begeleide voortplanting worden herzien?

Dat is de vraag die deze Griekse geboorte opnieuw op tafel legt. Moet er een uniforme leeftijdsgrens worden vastgelegd? Of moet eerder de gezondheidstoestand van elke vrouw individueel worden beoordeeld? Moet het bewaren van eicellen of embryo’s op jongere leeftijd het mogelijk maken om op latere leeftijd een zwangerschap te overwegen? En hoe ver kan het principe van reproductieve autonomie gaan tegenover de medische risico’s die met leeftijd samenhangen?

In België dateert de wetgeving uit 2007. Sindsdien zijn de technieken voor het invriezen van eicellen en embryo’s geëvolueerd, net als de medische praktijken en de trajecten naar ouderschap. De geboorte van Georgia volstaat uiteraard niet om te besluiten dat een zwangerschap op 54-jarige leeftijd zonder risico is of dat de wettelijke leeftijdsgrenzen moeten worden afgeschaft. Maar ze roept wel een vraag op die steeds concreter wordt: moet de leeftijd van de moeder op het moment van de embryotransfer het belangrijkste criterium blijven wanneer het embryo zelf werd gecreëerd met eicellen van een veel jongere vrouw?