Author Archives: Sofia

Walking epidurale: een belangrijke doorbraak eindelijk beschikbaar in Brussel

Een primeur in Franstalig België: het Universitair Ziekenhuis Brussel (H.U.B) biedt walking epidurale aan voor vaginale bevallingen. Vrouwen kunnen tijdens de bevalling blijven bewegen terwijl ze pijnverlichting krijgen. Een belangrijke ontwikkeling die tot doel heeft het comfort te verbeteren, het goede verloop van de bevalling te bevorderen en de autonomie van de patiënten te versterken, zonder concessies te doen aan de veiligheid.

(Persbericht van het H.U.B)

Dit is een belangrijke stap en een revolutie voor de bevallingservaring: vrouwen kunnen actief blijven deelnemen aan hun eigen bevalling en de arbeid verloopt vlotter, wat zowel moeder als kind ten goede komt.

Een primeur in Franstalig België

De dienst Gynaecologie – Verloskunde van het H.U.B zet een grote stap voorwaarts voor de begeleiding van bevallingen. Ze biedt als allereerste dienst in Franstalig België een vaginale bevalling met walking epidural aan.

Concreet betekent dat dat zwangere vrouwen efficiënte pijnstilling krijgen, maar zich toch vrij kunnen blijven bewegen tijdens de arbeid. Bij een klassieke ruggenprik (epidurale anesthesie) worden de benen gevoelloos en moeten de patiënten dus blijven liggen. Dankzij dit nieuwe protocol is er geen intense pijn, maar voelt de patiënte wel nog de weeën en kan ze haar benen blijven gebruiken.

Het belang van bewegen tijdens de bevalling

Uit tal van medische studies is gebleken dat beweging en rechtop zitten en staan tijdens de arbeid de bevalling vlotter doen verlopen:

  • dankzij de beweging daalt de baby beter in;
  • het kan de duur van de arbeid verkorten;
  • er zijn minder hulpmiddelen nodig (verlostang, vacuümpomp);
  • de toekomstige moeder ervaart meer comfort en autonomie.

Deze benadering past in een moderne visie op de verloskunde, waarin niet alleen de medische veiligheid centraal staat, maar ook respect voor de fysiologie en de ervaring van de patiënten.

Dr. Clotilde Lamy, directrice van de Kliniek Gynaecologie – Verloskunde van het H.U.B: “Zoals Leonardo da Vinci al zei: bewegen is leven.”

Met dank aan uniek teamwerk

Deze innovatie is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de teams gynaecologie-verloskunde en anesthesiologie van het H.U.B. Samen hebben ze een nieuw specifiek klinisch protocol ontwikkeld. Deze samenwerking garandeert nog steeds een hoge mate van veiligheid voor zowel moeder als kind en opent tegelijkertijd nieuwe perspectieven voor de begeleiding van bevallingen.

Postnatale hulp: wanneer doet kraamzorg zijn intrede in de Franstalige zorgsector?

In België bestaat kraamzorg alleen in de Nederlandstalige zorgsector. Die niet-medische zorg voor moeders én hun baby’s gedurende de eerste drie maanden na de bevalling wordt namelijk uitsluitend gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (VGC). Farah Bombaerts, een van de weinige Franstalige kraamzorgende, is vastbesloten om die flagrante ongelijkheid de komende jaren weg te werken. Ze roept Franstalige perinatale verenigingen en organisaties op om samen met haar een nieuwe vzw op te richten.

In Vlaanderen krijgen kersverse mama’s en hun baby’s niet alleen de eerste thuiszorg van Kind en Gezin, maar kunnen ze ook drie maanden lang een beroep doen op kraamzorg. Geïnspireerd door de Scandinavische landen en Nederland creëerde Familiehulp, die zorg en ondersteuning biedt aan iedereen in Vlaanderen en Brussel, meer dan twintig jaar geleden kraamzorg. Farah Bombaerts, zelf kraamzorgverlener, nam contact op met Born in Brussels om ruchtbaarheid te geven aan haar wens om kraamzorg eindelijk ook aan Franstalige kant te introduceren.

Kraamzorg

“Tijdens de eerste drie of vier levensmaanden van de baby komt de kraamzorgverlener vier uur per week het gezin thuis helpen”, legt Farah uit. “Kraamzorg omvat een breed scala aan hulp om de mama te ondersteunen en te waken over de gezonde ontwikkeling van de baby. We worden meestal door een ziekenhuis of Kind en Gezin gestuurd.” Kraamzorg bestaat voornamelijk uit:

  • verzorging van de baby: een badje geven, aankleden, verschonen, navelverzorging, enz.;
  • ondersteuning voor de ouders: terwijl de kraamzorgverlener zich over de baby ontfermt, kan de mama rustig douchen, wat slaap inhalen of gewoon wat tijd voor zichzelf nemen. De professionele zorgverlener luistert ook naar eventuele bekommernissen, vragen en ervaringen. Daarnaast krijgen de ouders advies en informatie;
  • opvang van andere kinderen in het gezin: de kraamzorgverlener kan met grote broers of zussen spelen, hen helpen met hun huiswerk, ze van school halen, enz.;
  • huishoudhulp: boodschappen doen, verse maaltijden bereiden, lichte huishoudelijke taken uitvoeren, afwassen, kleren wassen en strijken, bedden opmaken en verschonen, enz.;
  • praktische tips: over voeding, slaap, hoe je je baby kan troosten, enz.

→ Hier vind je meer info. Kraamzorg | Familiehulp

Nederlands model

Kraamzorg is in Nederland ontstaan. Daar krijgen moeders en hun baby’s 49 uur gratis zorg verspreid over acht dagen. Kraamzorg is oorspronkelijk uit noodzaak in het leven geroepen, toen de meeste moeders nog thuis bevielen (in de jaren 70 ging het om ongeveer 70%, tegenover 13% vandaag). Kraamzorgverleners helpen verloskundigen tijdens thuisbevallingen en voeren de postnatale opvolging uit. De eerste maanden na de bevalling verlenen ze, net als in Vlaanderen, een paar uur per week de bovengenoemde zorg. In Wallonië bestaat dat concept echter niet en in Brussel wordt het slechts weinig benut (in de Nederlandstalige sector).

Doula’s: Franstalig equivalent van kraamzorg?

Farah Bombaerts benadrukt dat in Franstalig België het beroep van doula aardig in de buurt komt van kraamzorg. Maar een doula wordt niet automatisch terugbetaald, hoewel sommige ziekenfondsen (vooral Helan en LM MUTPLUS) een forfaitaire tegemoetkoming van maximaal 150 euro per ouder bieden voor hulp na de bevalling. Helaas is het beroep van doula niet aan regelgeving onderworpen en vereist het geen diploma (het beroep van kraamzorgverlener is daarentegen wel erkend). Om als doula te kunnen werken, wordt echter aangeraden om een opleiding te volgen (van enkele maanden tot een jaar) die kan leiden tot een certificaat, en je te laten erkennen door l’Association francophone des doulas de Belgique (AFDB).

“Doula’s zonder certificaat staan niet in de gunst bij verloskundigen. Dat zorgt voor onderlinge spanningen en een gebrek aan erkenning. Volgens mij zou iedereen er baat bij hebben om samen te werken, zoals kraamzorgverleners en verloskundigen in Vlaanderen dat doen (verloskundigen vragen ons bijvoorbeeld om de voeding en gewichtstoename van de baby te noteren voor een meer regelmatige opvolging)”, legt Farah Bombaerts uit.

Oproep aan Franstalige perinatale organisaties

Farah Bombaerts heeft een droom: toegang tot dezelfde postnatale zorg voor alle mama’s in België. Ze is gemotiveerd om die waar te maken. Maar daarvoor heeft ze de hulp nodig van Franstalige perinatale organisaties. Ze wil een tweetalige vzw oprichten en heeft zelfs al de naam bedacht: “Aide au Post-partum Hulp”. Die zou bestaan uit verschillende organisaties en minstens zes voltijdse medewerkers (vijf gezinshulpen en één maatschappelijk werker), om er bij de beleidsmakers op aan te dringen om dat type gezinsondersteuning te vergoeden.

“Het is de bedoeling om deel uit te maken van een groep van thuishulpdiensten, zodat we samen over het aantal nodige werknemers beschikken om subsidies te kunnen krijgen van de GGC. Ik ben ook op zoek naar vaste leden voor de vzw en samenwerkingsverbanden en partnerschappen met perinatale structuren en organisaties”, besluit de jonge vrouw.

Ben je een professional en heb je interesse in het project? Neem contact met ons op via info@bornin.brussels. 

 

Sofia Douieb

Babyvoeding: pas op voor valse informatie op internet

De FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen, Leefmilieu, Kind en Gezin en de ONE hebben onlangs een persbericht verspreid met de titel: “Terugroepen van bepaalde loten is geen reden tot verandering van voeding”. Ouders en professionals die voor zuigelingen zorgen, worden verzocht de informatie op internet te controleren. Deze waarschuwing volgt op het recente nieuws over het terugroepen van zuigelingenmelk waarin het toxine cereulide aanwezig was, dat door bepaalde bacteriën wordt geproduceerd.

{Persbericht van FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen, Leefmilieu, Kind en Gezin en de ONE}

Ouders en verzorgers willen terecht de beste en veiligste voeding voor hun zuigeling. De vastgestelde aanwezigheid van cereulide* in bepaalde loten zuigelingenvoeding kan dan ook ongerustheid veroorzaken. Intussen worden de betrokken producten uit de handel genomen. Ouders kunnen op de website van het FAVV precies nagaan welke lotnummers niet gebruikt mogen worden. Deze lijst wordt regelmatig aangepast.

Kijk uit met geruchten en foute informatie

Op sociale media circuleert momenteel foutieve en misleidende informatie over alternatieven voor zuigelingenvoeding. Deze foutieve berichten kunnen schadelijke gevolgen hebben voor zuigelingen.

Volg de officiële aanbevelingen van de gezondheidsautoriteiten:

  • Schakel zuigelingen jonger dan één jaar zeker niet over op koemelk, geitenmelk of plantaardige drank (zoals soja-, amandel- of haverdrank). Deze producten zijn helemaal niet geschikt voor de voedingsbehoeften van zuigelingen en kunnen leiden tot ernstige tekorten en gezondheidsproblemen.
  • Raadpleeg de website van het FAVV voor up-to-date informatie over terugroepacties en welke lotnummers niet gebruikt mogen worden.
  • Raadpleeg je arts, kinderarts, apotheker of vroedvrouw of het consultatiebureau van Kind en Gezin bij vragen of twijfels
  • Raadpleeg een (kinder)arts over mogelijke symptomen bij je baby.
  • Raadpleeg de website van Kind en Gezin voor algemene informatie.

Het vertrouwen in de veiligheid van zuigelingenvoeding blijft gerechtvaardigd

Het FAVV en de voedselautoriteiten in de andere lidstaten doen er alles aan om de gecontamineerde loten zo snel mogelijk terug te roepen. De voedselautoriteiten zijn sinds de eerste waarschuwing over dit probleem bijzonder waakzaam en nemen de nodige maatregelen.

Officiële informatie

* Cereulide is een toxine dat heel snel (een half uur tot 6 uur) na inname symptomen veroorzaakt zoals krampen, braken en diarree. Dit is niet besmettelijk voor anderen. De symptomen verdwijnen vanzelf en snel (binnen de 6 tot maximaal 24 uur) zonder behandeling, maar omdat het om zuigelingen gaat raden we toch aan een arts te raadplegen als dit zich zou voordoen.

Nultolerantie voor vrouwelijke genitale verminking: GAMS slaat opnieuw met de vuist op tafel

Op 6 februari staan we erbij stil dat vrouwelijke genitale verminking (VGV) een ernstige schending van de mensenrechten is. Die praktijk treft nog steeds miljoenen meisjes en vrouwen over de hele wereld en bestaat ook in België. Ter gelegenheid van de Internationale Dag van Nultolerantie voor Vrouwelijke Genitale Verminking bespreken we wat dit geweld inhoudt, waarom het dringend moet worden bestreden en wie concrete actie onderneemt.

VGV behelst alle ingrepen die de uitwendige vrouwelijke genitaliën geheel of gedeeltelijk veranderen of verwijderen zonder dat daar een medische reden voor is. Die verminking wordt meestal uitgevoerd op minderjarigen en kan ernstige fysieke, psychologische en seksuele gevolgen hebben op korte en lange termijn: chronische pijn, complicaties bij zwangerschap en bevalling, psychotraumatische stoornissen en aantasting van de integriteit en waardigheid van de persoon in kwestie.

De vzw GAMS (groep voor de afschaffing van vrouwelijke genitale verminking) verduidelijkt dat VGV vaak door culturele of sociale tradities gerechtvaardigd wordt, maar geen religieuze basis heeft. Bovenal weerspiegelt die praktijk de uitoefening van macht en controle over de lichamen van vrouwen en meisjes. Hoewel VGV in sommige landen afneemt, blijft ze bestaan en evolueert ze, ook in migratiecontexten.

Actie voeren op 6 februari

Ook in België leven duizenden vrouwen met de gevolgen van die verminking. Daarnaast lopen veel meisjes nog steeds risico, vooral als ze naar hun land van herkomst reizen. Daarom is de Internationale Dag van Nultolerantie voor Vrouwelijke Genitale Verminking zo belangrijk. Die vindt plaats op 6 februari om te verwijzen naar de officiële verklaring die Stella Obasanjo, de toenmalige First Lady van Nigeria, in 2003 aflegde in Addis Abeba en waarin ze opriep tot nultolerantie voor VGV. Datzelfde jaar voerden de Verenigde Naties deze dag in om de wereldwijde actie tegen die praktijk te versterken. Die dag herinnert ons eraan dat VGV geen traditie is die gerespecteerd moet worden noch een taboe, maar een vorm van geweld die overal ter wereld uitgeroeid moet worden.

VGV bestrijden

VGV bestrijden betekent opkomen voor het fundamentele recht van meisjes en vrouwen om over hun eigen lichaam te beschikken, niet aan geweld te worden onderworpen en toegang te hebben tot gezondheidszorg waarbij ze respectvol worden behandeld. Daarnaast voorkomen we op die manier onomkeerbare verminkingen en beschermen we toekomstige generaties. Het is cruciaal dat we actie ondernemen voor de begeleiding van slachtoffers, bewustwording en preventie en om komaf te maken met de sociale normen die VGV in stand houden.

GAMS: cruciale actor in België

GAMS speelt een centrale rol in de bestrijding van VGV. De vereniging werkt op meerdere fronten. Ze geeft de betrokken vrouwen medische, psychologische en sociale begeleiding, organiseert preventieacties voor gezinnen en gemeenschappen, leidt professionals in de zorg-, de onderwijs- en de welzijnssector op en doet aan belangenbehartiging bij beleidsmakers. Bovendien werkt GAMS samen met andere Belgische instellingen om meisjes te beschermen die risico lopen.

Lees meer over GAMS en de bewustmakingsactiviteiten op 6 februari

“Informeren, uitwisselen, luisteren en samen handelen zijn essentiële stappen om vrouwelijke genitale verminking terug te dringen. Door deel te nemen aan deze dag help je deze kwesties onder de aandacht te brengen en een duidelijk signaal uit te dragen”, schrijft GAMS op haar website.

Gynaecologisch en obstetrisch geweld eindelijk erkend in Brussel

Het Brussels Parlement heeft een resolutie aangenomen waarin het gynaecologisch en obstetrisch geweld erkent en beschouwt als ” gendergerelateerd geweld dat een probleem vormt voor de volksgezondheid”. De sector en de betrokken vrouwen zijn verheugd over die langverwachte officiële erkenning. 

“Met die stemming bevestigt het Brussels Parlement eindelijk wat duizenden vrouwen vaak in stilte moeten doorstaan: ook in een dokterspraktijk of verloskamer kan geweld plaatsvinden”, legt volksvertegenwoordiger Margaux De Ré uit, die het initiatief nam voor de maatregel.

Eén op de vijf vrouwen

Gynaecologisch en obstetrisch geweld is een brede term die op diverse situaties kan slaan: onderzoeken of ingrepen zonder geïnformeerde toestemming, ongerechtvaardigde medische handelingen, betuttelen, vernederende opmerkingen, pijn minimaliseren of niet luisteren. Die zaken kunnen blijvende lichamelijke en psychologische gevolgen hebben. Eén op de vijf vrouwen in België verklaart al eens gynaecologisch of obstetrisch geweld te hebben ondergaan en één op de drie beschrijft haar bevalling als een traumatische ervaring. Die alarmerende cijfers van op het terrein komen in verschillende onderzoeken aan het licht, waaronder dat van Plateforme citoyenne pour une naissance respectée uit 2021. Die vereniging baseerde zich voor haar onderzoek op talloze getuigenissen van vrouwen die zonder hun toestemming zorg hadden gekregen, verplicht medische handelingen moesten ondergaan of denigrerend waren behandeld.

“We willen iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan de zichtbaarheid en erkenning van gynaecologisch en obstetrisch geweld, waar nog steeds een taboe op rust. Die vorm van gendergerelateerd geweld onderzoeken en in kaart brengen is een cruciale stap als we de praktijken zowel binnen als buiten zorgvoorzieningen willen veranderen.” – Plateforme citoyenne pour une naissance respectée (op de Facebookpagina van het platform)

Vooral kwetsbare personen worden getroffen

Hoewel vele vrouwen het slachtoffer worden van gynaecologisch en obstetrisch geweld, zien we toch demografische verschillen. In een persbericht wijst parlementslid Margaux De Ré erop dat vrouwen van kleur, in precaire situaties, met een handicap of in een migratietraject er vaker mee te maken krijgen. Ook personen uit de LGBTQIA+-gemeenschap rapporteren meer discriminatie en geweld tijdens gynaecologische en verloskundige zorg. Margaux De Ré wijst op een ander essentieel punt: “Een groot deel van de aan de kaak gestelde praktijken vindt plaats in kraamafdelingen, maar gynaecologisch geweld blijft niet beperkt tot bevallingen. Het treft vrouwen vanaf de puberteit tot aan de menopauze, en ook vrouwen die geen moeder zijn. De strijd tegen gynaecologisch en obstetrisch geweld moet dus betrekking hebben op alle leeftijden en de intieme gezondheid in haar geheel.”

Benoemen om praktijken te veranderen 

Door het geweld te benoemen en officieel te erkennen, heeft het Brussels Parlement een belangrijke stap gezet. Het heeft de stilte doorbroken, de getuigenissen van slachtoffers bevestigd en ons eraan herinnerd dat geweld ook in de medische context voorkomt.

“Die formele erkenning is een cruciale stap om de praktijken te veranderen en alle vrouwen respectvolle en waardige zorg te garanderen die gebaseerd is op hun rechten”, voegt Margaux De Ré toe.

De resolutie roept met name op tot meer transparantie over medische handelingen, betere gegevensverzameling en meer aandacht voor perinatale geestelijke gezondheid. De doelstelling is om respectvolle zorg te bevorderen die gebaseerd is op de toestemming, waardigheid en rechten van patiënten.

Verenigingen: onmisbare actoren

Deze doorbraak zou niet mogelijk zijn geweest zonder het langdurige werk van verenigingen, groeperingen en geëngageerde professionals op het terrein. Ze verzamelen immers getuigenissen, begeleiden slachtoffers, geven opleidingen, kaarten problematische praktijken aan en documenteren ze. Ze ijveren er al jarenlang voor om de stilte rond gynaecologisch en obstetrisch geweld te doorbreken. Twee van de meest actieve verenigingen zijn Plateforme citoyenne pour une naissance respectée en GAMS (groep voor de afschaffing van vrouwelijke genitale verminking). Die laatste heeft het nieuws trouwens op sociale media gepost aan de hand van een infographic. GAMS besluit: “de ervaring van vrouwen moet worden erkend en in zijn geheel in aanmerking worden genomen”.