Op 13 november heeft het Erasmusziekenhuis de nieuwe kraamafdeling van zijn afdeling gynaecologie-verloskunde ingehuldigd. Het evenement omvatte een voorstelling, de officiële inhuldiging en een rondleiding van de kraamafdeling. Het team van Born in Brussels was aanwezig om het moment vast te leggen. 

Het Erasmusziekenhuis deelde het heugelijke nieuws in een persbericht: “Het Erasmusziekenhuis biedt voortaan 24 individuele kamers ter bevordering van de rust en intimiteit die mama’s en hun baby’s nodig hebben. Meer dan de helft van de kamers kreeg een keurige make-over om ook faciliteiten te bieden voor een extra persoon die mee zal instaan voor de verzorging van de pasgeborene en de mama, zolang ze in de kraamafdeling verblijven.”  De gloednieuwe kraamafdeling zal vanaf 18 november 2024 moeders en hun baby(‘s) verwelkomen.

Onze aanpak en werkwijze van onze zorgverlening evolueert voortdurend naarmate de vragen en behoeften van vrouwen veranderen. Met deze individuele kamers kunnen we ieders ritme respecteren.” Clotilde Lamy, directrice van de kliniek voor verloskunde van het Erasmusziekenhuis

Engagement voor gezinnen

De medewerkers van het ziekenhuis en de burgemeester van Anderlecht waren aanwezig op dit heugelijk moment. Voordat hij het symbolische lint doorknipte, bedankte Fabrice Cumps de gemeentelijke en stedelijke instanties om te blijven investeren in dit soort projecten en om tegemoet te komen aan de behoeften van de bevolking. Francis de Drée, directeur van het Erasmusziekenhuis, benadrukte dat dit project blijk geeft van een sterk engagement voor gezinnen. De nieuwe kraamafdeling is een plek waar elk gezin zich omringd zal voelen door “innovatie en menselijke warmte”.

Het ritme en de keuze van de patiënt

Daarna volgde een toespraak van Anne Delbaere, directrice van de afdeling gynaecologie-verloskunde van het Erasmusziekenhuis. Zij vertelde het volgende: “Onze nieuwe kraamafdeling versterkt de uitmuntendheid van de multidisciplinaire begeleiding van onze patiënten: we schenken de jonge moeders een warme omgeving voor de eerste levensdagen van hun baby.” De nieuwe afdeling is warm, sereen en rustig. Volgens haar zal dit ook meer vrouwen aantrekken om in dit ziekenhuis te bevallen (momenteel zijn dat er 2.000 per jaar). Ook Clotilde Lamy prees de troeven van de vernieuwde afdeling. Al voor de inhuldiging van deze gerenoveerde afdeling was het ziekenhuis begaan met het ritme en de keuze van de patiënt en wou het de medische interventies beperken. De verloskundigen luisteren naar de vrouwen zodat ze zelf weer baas kunnen worden over hun eigen lichaam. Hierbij wordt de hoogst mogelijke zorgkwaliteit gewaarborgd dankzij het systematische overleg tussen het personeel van het ziekenhuis.

Enkele belangrijke innovaties

Een goede voorbereiding op de geboorte is essentieel om ervoor te zorgen dat de vrouwen autonoom kunnen zijn. Dit geldt in het bijzonder voor kwetsbare vrouwen met bijzondere behoeften. Daarom zal er vanaf januari een specifiek kantoor zijn waar vrouwen worden verwelkomend en begeleid om te kiezen op welke manier ze willen bevallen. De manier waarop je bevalt, kan een wereld van verschil maken, net zoals de gekozen plaats. Clotilde Lamy benadrukte dat het ziekenhuis hen de mogelijkheid moet bieden om in de best mogelijke omstandigheden te bevallen (ook als ze bijvoorbeeld niet in aanmerking komen voor de Cocon). De vrouwen kunnen ook kiezen voor een technisch platform dat toegankelijk is voor externe verloskundigen.

Een andere innovatie is het “zero separation”-beleid. Isaline Gonze, verantwoordelijke van de afdeling moeder-kind, lichtte het beleid toe: “We willen moeder en kind niet langer van elkaar scheiden. Daarom hebben we in onze kraamafdeling voor een “zero separation”-beleid gekozen. Dat vereist een specifieke structuur om op dezelfde plek voor moeder en baby te kunnen zorgen. Dit is vaak op de plek waar de zwakste van de twee in het ziekenhuis moet worden opgenomen.” Dit project zal binnenkort worden afgerond (het bestaat al maar moet nog geofficialiseerd worden).

24 serene kamers

Vervolgens stond een bezoek aan de kraamafdeling op het programma. Alle kamers bevinden zich voortaan op dezelfde verdieping, dicht bij de Maternal Intensive Care-unit voor risicozwangerschappen en de verloskamers. Zo kan het verplegend personeel gemakkelijker toezicht houden. Laura Cuypers, hoofdverloskundige van de kraamafdeling, uitte zich enthousiast bij een tussenstop aan een van de kamers met blauwe en grijze tinten: “De kamers zijn heel mooi geworden en het is er rustig.” Het zijn eenpersoonskamers met verschillende indelingen. Dit zorgt voor meer autonomie, meer intimiteit en een sneller ontslag in alle vertrouwen uit het ziekenhuis. “We merken ook dat baby’s rustiger zijn in eenpersoonskamers”, aldus de verloskundige. Minder volk in de kamers, minder bezoeken … Dat draagt allemaal bij tot een rustige omgeving. “Dit project heeft ons allemaal nieuwe energie gegeven. Wij zijn alvast enthousiast!”

Tekst en fotos : Sofia Douieb

Voor de Internationale Dag van de Geestelijke Gezondheid publiceert Born in Brussels binnenkort het dossier “Perinatale geestelijke gezondheid”. Het is opgesteld in samenwerking met Bru-Stars en ontwikkeld in het kader van het nieuwe beleid op dit gebied. Door alle relevante informatie te verzamelen op een enkel toegankelijk platform, kunnen (toekomstige) ouders en perinatale professionals in Brussel gemakkelijker hun weg vinden. 

Vorig jaar kondigden we aan dat er net een nieuwe werkgroep rond perinatale zorg, jonge kinderen en geestelijke gezondheid was opgericht in Brussel. Onder de leiding van Bru-Stars, het Brusselse netwerk geestelijke gezondheid voor kinderen en jongeren, was het de bedoeling om een aantal Franstalige en Nederlandstalige professionals uit de perinatale sector in Brussel te verenigen en samen na te denken over hoe kennis en expertise effectiever kunnen worden gedeeld. Tijdens verschillende bijeenkomsten werd besloten dat Born in Brussels alle informatie over dit onderwerp zou verzamelen en voorstellen in een speciale rubriek hierover op onze website. Dat zal binnenkort het geval zijn.

Slimmere toegang tot informatie

We moeten erop wijzen dat de meeste van de hier vermelde informatie al geheel of gedeeltelijk op stond op onze website, maar verspreid over verschillende tabbladen:  Vóór de zwangerschap, Zwangerschap – Respectvolle geboorte en Mama en papa worden. Verschillende databanken van relevante actoren op het gebied van perinatale geestelijke gezondheidszorg in Brussel waren ook verdeeld onder “Wie kan mij helpen in Brussel?”, SOS » Ik zoek psychologische hulp en de perinatale agenda. In die agenda konden actoren in de perinatale sector (alle disciplines) hun eigen evenementen toevoegen, na goedkeuring van het BIB-team. Dat alles moest worden gebundeld in een dossier met duidelijke, niet-stigmatiserende informatie over het zorgaanbod (met voorbeelden, persoonlijke getuigenissen en gesprekken met professionals op het terrein) en een lijst van de actoren in de perinatale geestelijke gezondheidszorg in Brussel. 

“Zo goed en zo vroeg mogelijk begeleid worden”

Een dossier rond perinatale geestelijke gezondheid opstellen was dus essentieel. Zeker omdat toekomstige en jonge ouders zo snel mogelijk moeten kunnen anticiperen op mogelijke problemen. Jessy Poels, klinisch psycholoog en lid van het mobiele team voor perinataliteit en kinderen (Bru-Stars) legt dat uit in de inleiding van ons komende dossier: “De perinatale periode kan een heel gelukkige levenservaring zijn, maar de diverse lichamelijke en mentale veranderingen kunnen allerlei gevolgen hebben op het leven van toekomstige ouders (gezondheid, werk, gezin, projecten, enz.). Als gevolg hiervan grijpen jonge ouders en soms andere gezinsleden naar aanpassingsstrategieën die redelijk ongunstig kunnen zijn in het licht van die ingrijpende veranderingen. (…) Perinatale psychische stoornissen kunnen verschillende vormen aannemen en kunnen zowel mensen treffen zonder voorgeschiedenis of vastgestelde risicofactoren als mensen met een voorgeschiedenis of psychische stoornis. De moeilijkheden zijn vaak multifactorieel, met biologische en psychosociale risicofactoren (bv. verloskundige en/of neonatale complicaties, stressvolle levensgebeurtenissen tijdens de perinatale periode, gebrek aan sociale steun, sociaaleconomische bestaansonzekerheid, geschiedenis van misbruik tijdens de kindertijd, enz.).” Ze besluit:

“Om die moeilijkheden te voorkomen, moet je erover durven praten en weten aan wie je hulp kunt vragen, zodat je zo goed en zo vroeg mogelijk wordt begeleid.”

Alles over perinatale geestelijke gezondheid 

Over een paar weken zal dit dossier “Perinatale geestelijke gezondheid” beschikbaar zijn, met onder andere  informatie over:

• Wat is perinatale geestelijke gezondheid?
• Aan wie kan ik vragen stellen?
• Ik ben zwanger en heb hulp nodig
• Moeilijkheden met mijn baby
• Partnergeweld
• Verlies van een baby of jong kindje
• Ouderschap en verslaving
• Vind een psycholoog
• Projecten en netwerken in de professionele perinatale sector in Brussel
• Overzicht van actoren in de perinatale geestelijke gezondheidszorg in Brussel

→ Bent u een professional in de sector en wilt u een steentje bijdragen? Neem dan contact met ons op via het volgende adres: info@bornin.brussels.

Sofia Douieb

In Zwitserland bestaat een ongewoon thuisbegeleidingsprogramma voor ouders dat hier nog niet is ontwikkeld. Een journalist van Le Liguer ging er deze zomer heen en schreef een artikel over het programma. Dat kreeg de naam “Action Préventive en Milieu Familial” (APMF) en bestaat uit gratis wekelijkse huisbezoeken door een opvoeder gedurende enkele maanden. Het perspectief van buitenaf en vertrouwensklimaat helpt gezinnen hun moeilijkheden te overwinnen.  

Het APMF-programma werd tien jaar geleden opgezet dankzij de Fondation Officielle de la Jeunesse (FOJ). Sindsdien heeft het ongeveer 1.500 gezinnen in Genève geholpen. Het programma biedt steun aan gezinnen bij wie de kinderbeschermingsdienst (SPMi) niet moet ingrijpen, maar die wel moeilijkheden ondervinden met hun dagelijkse rol als ouder. Het heeft een breed toepassingsgebied en gaat over uiteenlopende onderwerpen zoals gezinsdynamiek na een scheiding, omgaan met crisissituaties bij tieners en de organisatie van het dagelijks leven.

Gezinnen met veelvoorkomende problemen thuis helpen

David Crisafulli, directeur van het APMF, vertelt aan Le Ligueur dat het programma niet alleen tot doel heeft misbruik te voorkomen, maar ook gezinnen wil helpen omgaan met veelvoorkomende problemen zoals slaapmanagement, het gebruik van beeldschermen door kinderen en communicatie binnen het gezin. Die flexibele, persoonlijke aanpak stelt opvoeders in staat om hun tussenkomsten af te stemmen op de specifieke behoeften van elk gezin. De leeftijd van de betrokken kinderen varieert van 0 tot 18 jaar, en de meeste begunstigden tussen de 6 en 12 jaar oud zijn. Wat het APMF onderscheidt van andere programma’s is de begeleidingsmethode. Gezinnen hoeven niet naar een kantoor of instelling te gaan: de professionals komen rechtstreeks naar hen toe. Elke opvoeder neemt een bescheiden, discrete houding aan en neemt deel aan alledaagse activiteiten zoals maaltijden en uitstapjes om de familiedynamiek beter te begrijpen en te verbeteren. Célia Marzano, een opvoedster bij het APMF, legde aan onze collega’s van Le Liguer uit dat die methode voor een onderdompeling zorgt, waardoor relatieproblemen en spanningen binnen het gezin snel duidelijk worden.

Samenwerken met gezinnen

De begeleiding die het APMF biedt, verschilt van de huidige beeldvorming in de media over ouderschapscoaches, die vaak worden gezien als experts die kant-en-klare oplossingen bieden. De benadering uit Genève is daarentegen gebaseerd op samenwerking met gezinnen, waarbij wederzijds vertrouwen centraal staat. Opvoeders dicteren geen gedrag, maar begeleiden ouders om hun eigen vaardigheden te versterken en hen te helpen groeien in hun rol. Die aanpak houdt ook in dat gezinnen naar lokale hulpdiensten worden geleid, wat belangrijk is in een stad met een overvloed aan diensten, maar met een soms ontoereikende toegang tot informatie Vandaag blijft het APMF zich uitbreiden dankzij publieke en private financiering, hoewel de vraag zo groot is dat er ongeveer dertig gezinnen op de wachtlijst staan.

Geen vergelijkbare initiatieven bij ons

Er bestaat nog geen gelijkaardig programma in de Federatie Wallonië-Brussel, hoewel initiatieven zoals het programma Naître et Grandir van het Office de la Naissance et de l’Enfance (ONE) enigszins in de buurt komt. De mobiele teams van Bru-Stars brengen ook thuisbezoeken om kinderen psychologisch te ondersteunen, maar gezinnen moeten naar hen worden doorverwezen. Hetzelfde geldt voor de opvoeders die gespecialiseerd zijn in de thuisbegeleiding van kinderen met autisme. Ze zijn met weinig, terwijl ook zij essentiële ondersteuning bieden aan gezinnen. Het Zwitserse initiatief is veel breder en kan een inspiratiebron zijn voor toekomstige initiatieven om dit soort ondersteuning van ouders in andere landen te bevorderen.

Sofia Douieb

Aan alle verloskundigen, gynaecologen, huisartsen, enz.: deze vragenlijst over de screening en behandeling van het cytomegalovirus tijdens de zwangerschap is voor u!

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) nodigt alle betrokken professionals uit om deel te nemen aan een project over de screening en behandeling van het cytomegalovirus (CMV) tijdens de zwangerschap. Het centrum gebruikt hiervoor een online vragenlijst om een volledig beeld te krijgen van de huidige praktijken en perspectieven rond het onderwerp. Wie deelneemt aan het onderzoek helpt een beter inzicht te krijgen in de manier waarop de screening en het beheer van het CMV momenteel verlopen.

Gewoonten en houdingen van zorgverleners in België

Aan het begin van de vragenlijst geven de organisatoren van het onderzoek een woordje uitleg: Deze vragenlijst gaat over de houdingen en gewoonten van zorgverleners in België ten opzichte van de screening en het beheer van het CMV tijdens de zwangerschap. Dit onderzoek, uitgevoerd door het Belgisch KCE, heeft als doel om gegevens te verzamelen over de variabiliteit in houdingen en praktijken bij zorgverleners in België. Uw deelname is volledig anoniem, en de vertrouwelijkheid van uw antwoorden wordt gegarandeerd. Als u echter wilt bijdragen aan de verdere ontwikkeling van dit project, kunt u uw e-mailadres achterlaten in het daarvoor bestemde vak aan het einde van de vragenlijst. De vragenlijst duurt 10 tot 20 minuten, afhankelijk van de mate waarin u betrokken bent bij de screening en het beheer van het CMV.

→ Als u vragen heeft of hulp nodig heeft, aarzel dan niet om contact op te nemen met het KCE via elena.costa@kce.fgov.be.

Anonieme vragenlijst

De gegevens die worden ingevuld bevatten geen gegevens die tot u kunnen worden herleid, behalve als dit expliciet wordt gevraagd. Wij verzekeren u dat, als u een toegangscode heeft gebruikt om deze vragenlijst in te vullen, die toegangscode niet bij uw ingevulde gegevens wordt opgeslagen. Die code wordt in een afzonderlijke database bewaard en geeft alleen aan of u de vragenlijst al dan niet heeft ingevuld. De toegangscodes kunnen niet worden gekoppeld aan uw antwoorden.

→ De vragenlijst

Het CMV in het kort

Het CMV behoort tot dezelfde familie als de waterpokken, herpes genitalis en koortslip. Het is een virus dat mensen besmet en dat meestal wordt overgedragen door rechtstreeks contact met lichaamsvloeistoffen (speeksel, bloed, moedermelk, urine, tranen, sperma, vaginale afscheidingen). De ziekte is wijdverspreid onder de bevolking, maar de meeste besmette mensen vertonen geen symptomen. Bij wie er wel symptomen verschijnen, kunnen die symptomen lijken op die van infectieuze mononucleose, zoals koorts, vermoeidheid, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, verminderde eetlust, gezwollen lymfeklieren en keelontsteking. Dat lijkt redelijk onschuldig, maar bij zwangere vrouwen kan een infectie van het CMV leiden tot veel ernstigere complicaties voor de foetus: aangeboren misvormingen, neurologische aandoeningen, groeiachterstand, enz. Die complicaties kunnen blijvende gevolgen hebben voor het kind en leiden tot beperkingen. Voor zwangere vrouwen is het dus belangrijk om voorzichtig te zijn en zichzelf te beschermen!

Sofia Douieb

Een preventieve behandeling tegen bronchiolitis, een veel voorkomende – maar soms ernstige – luchtwegaandoening bij zuigelingen, schept hoge verwachtingen in de strijd tegen deze infectie. Het komt vanaf 1 oktober op de markt in België en zal terugbetaald worden. 

Elk jaar worden in België ongeveer 2.500 kinderen jonger dan twee jaar in het ziekenhuis opgenomen voor bronchiolitis, een virale ziekte die zeer ernstige gevolgen kan hebben. De afdelingen kindergeneeskunde zijn erg opgezet met de aankondiging van deze preventieve behandeling. Ze hopen dat het aantal ziekenhuisopnames deze winter zal dalen.

Soms ernstige symptomen

In de herfst hebben Belgische ziekenhuizen, en vooral de Cliniques universitaires Saint-Luc, vaak te kampen met een toename van gevallen van bronchiolitis. Zoals professor Stéphane Moniotte, hoofd van de afdeling Kindergeneeskunde, uitlegt aan de RTBF: “Bronchiolitis door RSV (respiratoir syncytieel virus) kan bijzonder agressief zijn en leiden tot ernstige ademhalingsproblemen bij jonge kinderen, bij wie de kleinere luchtwegen snel verstopt raken door de ontsteking”. In 2023 had het Belgische instituut Sciensano al aangegeven dat de epidemische drempel van bronchiolitis vanaf november was overschreden. Dat was drie weken vroeger dan in 2022. Op dat moment waren bepaalde afdelingen kindergeneeskunde bijna verzadigd. Maar dankzij de komst van Beyfortus, een synthetisch antilichaam dat beschermt tegen het virus, zou de situatie dit jaar anders kunnen zijn.

Een veelbelovende behandeling

Dit geneesmiddel zal worden aangeboden aan pasgeborenen van de kraamafdeling, en zuigelingen die op 1 oktober jonger zijn dan 6 maanden kunnen er tot het einde van de maand gebruik van maken. Volgens professor Moniotte heeft Beyfortus een doeltreffendheid van 85%, waardoor het aantal ziekenhuisopnames voor bronchiolitis met 80 tot 85% zou kunnen dalen. Als veel ouders openstaan voor dit geneesmiddel, kan de druk op de afdelingen kindergeneeskunde deze winter aanzienlijk worden verlicht.

Een ander vaccin beschikbaar, maar niet terugbetaald

Tegelijkertijd is er sinds kort een ander product beschikbaar: een vaccin voor zwangere vrouwen dat baby’s vanaf de geboorte beschermt. In tegenstelling tot Beyfortus wordt dit vaccin echter nog niet terugbetaald. Deze nieuwe preventieve oplossingen brengen goede hoop om de impact van bronchiolitis bij zuigelingen te verminderen en te voorkomen dat de ziekenhuizen verzadigd raken.

Sofia Douieb